2 weken Schotland: Van historische steden naar de ruige Hooglanden en Isle of Skye

Welkom in Schotland! Na je vlucht vanuit Amsterdam land je op Edinburgh Airport. Met de comfortabele tram of de blauwe Airlink-bus sta je binnen een half uur midden in het stadscentrum. Na het inchecken bij je accommodatie duik je direct de rijke geschiedenis in. Wandel over de iconische Royal Mile, de historische hoofdader van de Old Town die als een ruggengraat van het kasteel naar het paleis loopt. Duik zeker de smalle zijsteegjes ('closes' en 'wynds') in, zoals Advocate's Close en Bakehouse Close, waar je je direct in de zestiende eeuw waant. Dwaal vervolgens af naar het kleurrijke en fotogenieke Victoria Street, dat met zijn gebogen gevels de directe inspiratiebron was voor de Wegisweg uit Harry Potter. Als je op tijd bent aangekomen, wandel je aan het einde van de middag de groene heuvel Calton Hill op. Vanaf hier heb je bij zonsondergang een fenomenaal panoramisch uitzicht over de stad, het kasteel en de zee. Sluit je eerste avond af met een heerlijk en authentiek Schots diner bij Makars Gourmet Mash Bar, waar lokaal vlees en vegetarische gerechten worden geserveerd met ambachtelijke aardappelpuree.

Vandaag verken je de historische kroonjuwelen van de stad. Begin vroeg bij Edinburgh Castle, dat hoog boven op een uitgedoofde vulkaanrots uittorent. Door het eerste tijdslot van de dag te boeken, ben je de grote meute voor bij het bewonderen van de Schotse kroonjuwelen en de Stone of Destiny. Na dit bezoek wandel je naar de gezellige Grassmarket voor een ambachtelijk broodje bij Oink (geroosterd varkensvlees met haggis of appelcompote). Vervolg je weg naar het eeuwenoude en mysterieuze Greyfriars Kirkyard, een prachtige begraafplaats vol gotische grafmonumenten en het beroemde beeldje van het trouwe hondje Greyfriars Bobby. Direct ernaast ligt het National Museum of Scotland. Dit indrukwekkende museum met zijn lichte, gietijzeren Victoriaanse atrium is gratis toegankelijk; vergeet niet de lift te nemen naar het dakterras voor een uniek uitzicht op het kasteel. In de avond daal je af onder het huidige straatniveau bij The Real Mary King's Close, waar je met een gids door de ondergrondse, zeventiende-eeuwse straten wandelt. Eindig de dag met livemuziek en een pint in een traditionele pub zoals The Devil's Advocate.

Trek je wandelschoenen aan voor een actieve dag in de groene oases van Edinburgh. Je start aan het oostelijke uiteinde van de Royal Mile in Holyrood Park. Hier beklim je Arthur's Seat, een 251 meter hoge, miljoenen jaren oude vulkaan midden in de stad. De klim van ongeveer een uur wordt beloond met een onovertroffen 360-graden uitzicht over Edinburgh, de Firth of Forth en de omliggende heuvels. Na de afdaling kun je eventueel een kijkje nemen bij het Palace of Holyroodhouse en de romantische ruïnes van Holyrood Abbey. In de middag zoek je de rust op aan de andere kant van het centrum. Je wandelt langs het kabbelende riviertje de Water of Leith naar Dean Village, een voormalig molenaarsdorpje dat met zijn vakwerkhuizen en stenen bruggetjes rechtstreeks uit een sprookjesboek lijkt te komen. Volg het groene wandelpad langs het water verder naar de hippe en dorpse wijk Stockbridge. Hier vind je geweldige onafhankelijke boetieks, kaaswinkels en ambachtelijke bakkerijen zoals Lannan Bakery. Dineer vanavond in Stockbridge bij The Scran & Scallie, een geliefde gastro-pub van sterrenchef Tom Kitchin.

Vandaag begint de daadwerkelijke roadtrip! In de ochtend haal je je huurauto op (tip: haal deze op bij het verhuurstation nabij Edinburgh Airport, zodat je niet door het drukke stadscentrum hoeft te navigeren). Je eerste stop ligt op een half uurtje rijden bij Falkirk: The Kelpies. Deze twee 30 meter hoge, glanzend stalen paardenhoofden zijn een eerbetoon aan het industriële verleden en de Schotse mythologie van watergeesten; van dichtbij zijn ze werkelijk imposant. Vervolgens rijd je westwaarts de natuur in naar Loch Lomond & The Trossachs National Park, waar de Lowlands overgaan in de ruige Highlands. Je rijdt naar het oeverdorpje Balmaha aan de rustige oostkant van Loch Lomond. Hier maak je een prachtige middagwandeling naar de top van Conic Hill. Deze toegankelijke klim ligt precies op de geologische breuklijn van de Hooglanden en biedt een adembenemend uitzicht over het uitgestrekte meer en de rij beboste eilandjes die in het water liggen. Na de wandeling heb je een welverdiend diner en een lokaal biertje verdiend bij The Oak Tree Inn aan de voet van de heuvel.

Vandaag staat een van de mooiste autoroutes van heel Europa op het programma. Je rijdt langs de westelijke oever van Loch Lomond (stop kort in het ansichtkaartdorpje Luss) en klimt via de vallei van Glen Falloch langzaam omhoog de echte Hooglanden in. Onderweg kun je in Tyndrum lunchen bij The Real Food Café, beroemd om zijn bekroonde fish & chips. Zodra je het uitgestrekte, verlaten veengebied van Rannoch Moor oprijdt over de A82, voelt het alsof je aan het einde van de wereld bent beland. Kort daarna doemt de iconische piramidevormige berg Buachaille Etive Mòr op en rijd je de vallei van Glencoe binnen. Sluit hier zeker even de zijweg in van Glen Etive (bekend uit de James Bond-film Skyfall), een adembenemende doodlopende weg langs een wilde rivier waar vaak tamme edelherten langs de weg staan. Stop in Glencoe bij het uitzichtpunt van de Three Sisters (drie imposante bergruggen) en bezoek het Glencoe Visitor Centre om het tragische verhaal achter het bloedbad van de MacDonald-clan uit 1692 te ontdekken. Eindig de dag in de legendarische wandelaarspub Clachaig Inn.

Vandaag laat je de auto grotendeels staan en trek je te voet de ruige bergwereld in. In de ochtend maak je de onvergetelijke wandeling naar Coire Gabhail, beter bekend als de 'Lost Valley' (verborgen vallei). Vanaf de parkeerplaats bij de Three Sisters daal je eerst af naar de rivierbedding, waarna je via een rotsachtig, avontuurlijk bergpad omhoog klimt tussen twee gigantische bergwanden. Plotseling opent het landschap zich in een vlakke, verborgen vallei waar de MacDonald-clan vroeger hun gestolen vee verstopte. De stilte en de schaal van de omliggende toppen zijn overweldigend. Na een stevige lunch bij het sfeervolle Crafts & Things in Glencoe rijd je een half uurtje noordwaarts naar Glen Nevis, aan de voet van de Ben Nevis. Hier wandel je door een dramatische, met mos begroeide rotskloof naar de Steall Falls, de op één na hoogste waterval van Schotland. Voor de echte durfals is er een stalen touwbrug van drie draden waarmee je de kolkende rivier kunt oversteken. Dineer vanavond met uitzicht over het water bij het uitstekende Lochleven Seafood Café.

Je verlaat Glencoe en rijdt via Fort William de prachtige 'Road to the Isles' (A830) op richting de westkust. Zorg dat je rond 10:15 uur bij het Glenfinnan Viaduct bent. Na een korte wandeling naar het heuvelachtige uitkijkpunt zie je hier rond 10:45 uur de historische Jacobite Steam Train (wereldberoemd als de Zweinsteinexpres) met dikke pluimen witte stoom over het 380 meter lange spoorwegviaduct rijden. Aan de andere kant van de weg kijk je bovendien prachtig uit over Loch Shiel en het Glenfinnan Monument. Vervolgens rijd je verder naar de witte zandstranden van Arisaig en de vissershaven van Mallaig. Hier rijd je met de auto op de CalMac-veerboot voor een schilderachtige overtocht van 45 minuten naar Armadale op het zuidelijke puntje van het eiland Skye (reserveer deze overtocht vooraf!). Op Skye rijd je noordwaarts langs de imposante, grillige bergketen van de Cuillin Hills. Maak een wandeling langs de glasheldere watervallen en kliffen van de Fairy Pools voordat je aan het einde van de middag aankomt in Portree, het gezellige hoofdstadje met zijn iconische gekleurde havenhuisjes.

Vandaag verken je het Trotternish-schiereiland in het noorden van Skye, een landschap dat zo buitenaards oogt dat het decor stond voor talloze sciencefictionfilms. Start vroeg bij de Old Man of Storr. Deze reusachtige, 50 meter hoge rotspilaar steekt dramatisch af tegen de groene heuvels en de zeestraat Sound of Raasay. De steile wandeling naar het uitzichtpunt duurt ongeveer anderhalf tot twee uur retour en trakteert je bij helder weer op een onvergetelijk panorama. Daarna rijd je verder naar Kilt Rock en de Mealt Falls, waar een waterval vanaf een 60 meter hoge klif van basaltzuilen rechtstreeks in de oceaan stort. Het absolute hoogtepunt van de middag is de wandeling door de Quiraing, een nog altijd bewegende aardverschuiving vol bizarre rotsnaalden, groene plateaus en diepe ravijnen. Je wandelt over een smal bergpad langs de klifrand met duizelingwekkende uitzichten over de kust. Sluit deze magische rondrit af met een kort bezoek aan het miniatuurlandschap van de Fairy Glen bij Uig voordat je terugkeert naar Portree voor een diner bij restaurant Sea Breezes.

Na de zware bergwandelingen van gisteren staat vandaag in het teken van cultuur, gastronomie en de ruige westkust van Skye. Je begint in het noordwesten bij Dunvegan Castle & Gardens. Dit is het oudste continu bewoonde kasteel van Schotland en al meer dan 800 jaar de thuisbasis van de hoofden van Clan MacLeod. Bewonder binnen de eeuwenoude 'Fairy Flag' en maak bij goed weer een kort boottochtje vanaf het kasteel naar de nabijgelegen zeehondenkolonie in het loch. Lunch met versgebakken brood en kaneelbroodjes bij de fantastische Dunvegan Bakery, of haal verse oesters en gerookte zalm bij The Oyster Shed hoog op de heuvel in Carbost. In Carbost bezoek je vervolgens de wereldberoemde Talisker Distillery, de oudste distilleerderij van het eiland. Tijdens een rondleiding leer je hoe hun karakteristieke, rokerige en maritieme single malt whisky wordt gemaakt. Aan het einde van de middag rijd je naar het uiterste westelijke puntje van Skye: Neist Point. De wandeling over de dramatische landtong naar de vuurtoren bij zonsondergang levert spectaculaire foto's op.

Je neemt afscheid van Isle of Skye en rijdt via de indrukwekkende Skye Bridge terug naar het Schotse vasteland. Na slechts een kwartiertje rijden doemt een van de meest gefotografeerde iconen van het land op: Eilean Donan Castle. Dit dertiende-eeuwse kasteel ligt op een eigen getijdeneilandje waar drie zeelochs samenkomen en is verbonden met het vasteland via een prachtige stenen boogbrug. Na het verkennen van de ridderzalen en vestingmuren rijd je oostwaarts door de groene vallei van Glen Shiel naar Fort Augustus, gelegen aan de zuidpunt van het wereldberoemde Loch Ness. Hier kun je zien hoe boten door de indrukwekkende sluizentrap van het Caledonisch Kanaal worden geschut. Vervolgens volg je de kronkelende oever van het diepe, donkere Loch Ness naar Urquhart Castle. Deze sfeervolle kasteelruïne ligt op een rotsachtige landtong direct boven het water en biedt het allerbeste uitzicht om te speuren naar het monster 'Nessie'. Aan het einde van de middag kom je aan in Inverness, waar je een mooie avondwandeling maakt over de hangbruggetjes van de Ness Islands en geniet van Schotse livemuziek in Hootananny.

De omgeving van Inverness ademt geschiedenis. Je begint de dag op Culloden Battlefield, de winderige hoogvlakte waar in 1746 de bloedige laatste veldslag op Britse bodem plaatsvond. Hier werden de Schotse Jacobieten onder leiding van Bonnie Prince Charlie binnen een uur verpletterend verslagen door het Britse regeringsleger, wat het definitieve einde betekende van de traditionele Hooglandse clancultuur. Het moderne, interactieve bezoekerscentrum en de wandeling langs de clanstains met audiogids zijn enorm aangrijpend. Op slechts vijf minuten rijden liggen de Clava Cairns, een 4000 jaar oude begraafplaats uit de bronstijd met grafheuvels en mystieke steencirkels tussen hoge bomen (voor fans van de serie Outlander: dit is de directe inspiratie voor Craigh na Dun). In de middag rijd je naar het schiereiland Black Isle en wandel je naar Chanonry Point. Door de sterke getijdenstroming in de smalle zeestraat jagen tuimelaars (dolfijnen) hier bij opkomend tij soms op slechts enkele meters van het kiezelstrand op zalm. Sluit de dag in Inverness af met een bezoek aan het gezellige Victorian Market en de legendarische tweedehands boekhandel Leakey's Bookshop, gevestigd in een oude kerk met een houtkachel in het midden.

Je laat Inverness achter je en zet koers naar het zuiden, dwars door het hart van het uitgestrekte Cairngorms National Park. Dit gebied heeft een heel ander karakter dan de steile westkust: hier vind je afgeronde granieten bergplateaus, dennenwouden en heldere bergmeren. Stop bij Aviemore en rijd door het oeroude Caledonische dennenbos van Rothiemurchus naar Loch an Eilein. Een vlakke, ontspannen wandeling van anderhalf uur voert je helemaal rond dit idyllische meer, waar midden in het water de schilderachtige ruïne van een dertiende-eeuws kasteel staat. Na een kop warme chocolademelk of lunch bij de nabijgelegen boerderijwinkel van Rothiemurchus vervolg je je reis zuidwaarts. Maak vlak voor je eindbestemming een stop bij Queen's View, een beroemd panorama over het langgerekte Loch Tummel met de spitse berg Schiehallion aan de horizon. Je overnacht in het charmante Victoriaanse stadje Pitlochry. Wandel hier aan het einde van de middag naar de Pitlochry Dam en de beroemde zalmladder, of bezoek de kleinschalige en prachtige Blair Athol Distillery voor een verwarmende Highland-whisky.

Op je laatste rijdag maak je eerst nog een korte stop net ten zuiden van Pitlochry bij The Hermitage in Dunkeld. Een betoverend bospad langs de snelstromende rivier de Braan brengt je langs enkele van de hoogste douglassparren van Groot-Brittannië naar de achttiende-eeuwse kijkgrot Ossian's Hall, die recht tegenover de donderende Black Linn Falls ligt. Vervolgens rijd je naar het historisch uiterst belangrijke Stirling. Wie in de middeleeuwen Stirling beheerste, beheerste de toegang tot de Hooglanden. Bezoek het indrukwekkende Stirling Castle, het favoriete verblijf van de Stuart-koningen en de plek waar Mary, Queen of Scots werd gekroond. De gerestaureerde renaissancistische paleiszalen zijn prachtig ingericht. Vanaf de kasteelmuren heb je bovendien een geweldig uitzicht op het nabijgelegen Wallace Monument, opgericht ter ere van vrijheidsstrijder William Wallace. Aan het einde van de middag rijd je het laatste stukje naar Glasgow, de grootste en meest energieke stad van Schotland. Lever je huurauto in en verken de hippe wijk Finnieston of de geplaveide Ashton Lane in het West End voor een fantastisch diner.

Je sluit deze rondreis af in Glasgow, een stad met een compleet ander karakter dan Edinburgh: rauwer, moderner, beroemd om zijn Victoriaanse architectuur, street art en ongeëvenaarde vriendelijkheid. Neem in de ochtend de historische oranje cirkelmetro ('The Clockwork Orange') naar het West End. Hier bezoek je het schitterende Kelvingrove Art Gallery and Museum. Dit gratis toegankelijke museum in een rood zandstenen paleis herbergt alles van werk van Salvador Dalí en de Schotse architect Charles Rennie Mackintosh tot een hangende Spitfire-straaljager; om 13:00 uur is er vaak een gratis orgelconcert. Wandel vanaf het museum door het groene Kelvingrove Park omhoog naar de eeuwenoude University of Glasgow. De neogotische kruisgangen ('Cloisters') van de universiteit behoren tot de mooiste verborgen parels van de stad. Heb je een avondvlucht? Volg dan nog een deel van de City Centre Mural Trail langs gigantische, fotorealistische muurschilderingen en bewonder de middeleeuwse Glasgow Cathedral en de op een heuvel gelegen begraafplaats The Necropolis. Daarna reis je vol onvergetelijke herinneringen terug naar de luchthaven voor je vlucht naar Amsterdam.